In de Legal Update 'Nieuwe ontwikkelingen aanpak schijnzelfstandigheid' bespraken wij al eerder het wetsvoorstel'Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden' (Vbar). Gisteren heeft het kabinet in een voortgangsbrief een toelichting gegeven op de voortzetting daarvan, zodat meer duidelijkheid is rondom inhoud van het wetsvoorstel en het tijdspad.
Wat stond er in het wetsvoorstel Vbar?
De kern van het voorstel was dat bij de kwalificatie van de arbeidsrelatie een afweging zou plaatsvinden tussen de hoofdelementen: werkinhoudelijke en organisatorische sturing (W) en het werken voor eigen rekening en risico (Z). Is geen zwaartepunt aan te wijzen, dan wordt ook gekeken naar het ondernemerschap van de persoon buiten de relatie tussen werkende en bedrijf (OP), ook wel: extern ondernemerschap.
Welke aanpassingen gaat het kabinet aan het wetsvoorstel doen?
In de praktijk bestond discussie over de vraag of het extern ondernemerschap als volwaardig gezichtspunt meewoog bij de kwalificatie van de arbeidsrelatie. De Hoge Raad heeft zich hier op 21 februari 2025 over uitgelaten. (zie ook onze Legal Update 'Hoge Raad: Ondernemerschap weegt volledig mee in kwalificatie (arbeids)overeenkomst'). De Hoge Raad heeft geoordeeld dat extern ondernemerschap geen ondergeschikt criterium is. Extern ondernemerschap dient samen met de andere gezichtspunten te worden meegewogen. Er is dus geen sprake van een rangorde van gezichtspunten.
Het kabinet gaat het wetsvoorstel Vbar als gevolg van deze uitspraak aanpassen voordat het wetsvoorstel wordt ingediend bij de Tweede Kamer. Het extern ondernemerschap zal direct worden betrokken in de beoordeling van de arbeidsrelatie. Die omstandigheid zal dus geen doorslaggevende factor zijn op het moment dat uit de afweging W en Z geen zwaartepunt volgt, maar volledig meewegen in de kwalificatietoets. Hiermee kiest het kabinet voor een volledige codificatie van de jurisprudentie. Het kabinet erkent dat de beoordeling in de praktijk ingewikkelder zal worden, onder meer doordat extern ondernemerschap zich vaak buiten het zicht van de opdrachtgever afspeelt.
Hoe ziet het vervolgtraject van het wetsvoorstel Vbar eruit?
Het kabinet streeft ernaar het gewijzigde wetsvoorstel voor de zomer aan de Tweede Kamer aan te bieden. Inwerkingtreding is nog steeds voorzien per 1 januari 2026, hoewel het kabinet erkent dat het tijdpad krap is.
