De AMvB Reële prijs Wmo 2015 van toepassing op open-house procedure
22-11-2021
Wanneer opdrachten in het sociaal domein in de markt worden gezet, speelt vaak onenigheid over de (lage) tarieven die uitgevraagd worden. Over reële zorgtarieven bij inkoop van jeugdhulp, schreven wij eerder een Legal Update. In een recent arrest van de Hoge Raad speelde een dergelijke kwestie bij inkoop van huishoudelijke hulp door gemeenten. De gemeenten hadden een open house-procedure georganiseerd (waarbij wordt gecontracteerd met alle inschrijvers die aan de gestelde criteria voldoen). Een van de zorgaanbieders kon zich niet vinden in de door de gemeenten voorschreven tarieven. Een specifieke vraag die bij de Hoge Raad naar voren kwam is: is de AMvB Reële prijs Wmo 2015 van toepassing op inkoop via een open house procedure?
De AMvB Reële prijs Wmo 2015 is op 1 juni 2017 in werking getreden en geeft handvatten bij het bepalen wat reële tarieven zijn voor maatwerkvoorzieningen in de zin van de Wmo 2015. Hiermee is een nieuw artikel 5.4 toegevoegd aan het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015, waaruit volgt dat gemeenten bij verordening regels moeten vaststellen om – kortgezegd – een goede prijs-kwaliteitverhouding te waarborgen bij de inkoop van Wmo-voorzieningen. Als hulpmiddel bij de uitvoering hiervan, bestaat een rekentool op de website van de Vereniging Nederlandse Gemeenten voor het vaststellen van de kosten en het tarief.
De zorgaanbieder in onderhavige zaak vorderde in eerste aanleg dat de gemeenten een kostenonderzoek in de regio moesten laten uitvoeren aan de hand van de rekentool en met inachtneming van de AMvB Reële prijs Wmo 2015. Volgens de gemeenten hoefde dit niet, omdat zij van mening waren dat de AMvB Reële prijs Wmo 2015 alleen van toepassing is op inkoop via een aanbesteding als bedoeld in de Aanbestedingswet en niet op een toelatingsprocedure zoals de open house-procedure die ze hadden gehanteerd.
De Hoge Raad gaat niet mee in dit argument. Hij oordeelt dat de AMvB Reële prijs Wmo 2015 ook van toepassing is op open house-procedures. De Hoge Raad bevestigt hiermee het eerdere oordeel van het Gerechtshof en de conclusie van de Advocaat-Generaal. Volgens de Hoge Raad is het doel van de AMvB Reële prijs Wmo 2015 het tegengaan van een zodanige daling van de tarieven voor huishoudelijke verzorging of hulp dat de kwaliteit en continuïteit in het gedrang komen. Dat belang geldt zowel bij inkoop via een aanbestedingsprocedure als bedoeld in de Aanbestedingswet als via een toelatingsprocedure als de onderhavige open house-procedure. Dat in (toelichting op) de AMvB Reële prijs Wmo 2015 de term 'aanbesteding' en 'aanbestedingsprocedure' wordt gebruikt, betekent dus niet dat die AMvB alleen van toepassing is op een aanbestedingsprocedure in de zin van de Aanbestedingswet.
Gemeenten zullen dus, ongeacht de procedure die zij kiezen voor inkoop van Wmo-voorzieningen, reële tarieven moeten stellen conform de AMvB Reële prijs Wmo 2015.
Interessant is overigens dat in het wetsvoorstel Maatschappelijk verantwoord inkopen Jeugdwet en Wmo 2015 het gebruik van de open house-procedure ontmoedigd wordt. Hierover schreven wij eerder deze Legal Update. Dit wetsvoorstel is nog in behandeling bij de Tweede Kamer. We houden u op de hoogte van de ontwikkelingen hieromtrent.
