Het Pokkenbriefje-arrest: het oudste strafrechtelijke arrest van de Hoge Raad op rechtspraak.nl
01-12-2023
In deze bijdrage voor het tijdschrift Boom Strafblad (BSb 2023, aflevering 6) bespreekt Rogier Simons, samen met Tamara Trotman, het Pokkenbriefje-arrest van de Hoge Raad uit 1862, de eerste rechterlijke uitspraak aangaande drang- en dwangtoepassing in het Nederlandse vaccinatiebeleid.
Centraal in dit arrest stond namelijk de vraag of het vereisen van een vaccinatiebewijs – het zogenoemde pokkenbriefje – voor deelname aan lager onderwijs in strijd is met de inrichting van het openbaar onderwijs en de vrijheid van onderwijs. Rogier en Tamara schetsen de achtergrond van het pokkenbriefje.
De overheid probeerde vanaf het begin van de 19de eeuw vaccinatie tegen pokken te bevorderen, maar na een heftige pokkenuitbraak werd de ‘pokkenbestrijding’ geïntensiveerd en neigde het beleid richting drang en zelfs dwang, met als gevolg maatschappelijk verzet (met name vanuit protestante hoek). Rogier en Tamara laten zien hoe het vaccinatiebeleid en de mate van drang of dwang die daarbij speelt nog altijd leiden tot maatschappelijke discussie en trekken daarbij een parallel met recente discussies over vaccinatiedrang (coronatoegangsbewijzen) en -dwang (Tsjechische vaccinatieplicht).
