Legal Update
Werkgeversaansprakelijkheid bij verkeersongevallen van bezorgers
Is een werkgever aansprakelijk voor de gevolgen van een verkeersongeval dat een bezorger van maaltijden overkomt tijdens werktijd? Een recente uitspraak van de Rechtbank Midden-Nederland en een eerder arrest van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden laten zien hoe streng de zorgplicht van artikel 7:658 BW wordt uitgelegd door de rechterlijke macht, en hoe belangrijk het dus is om werknemers aantoonbaar over verkeersveiligheid te instrueren en de risico's van hun werk vast te leggen in een schriftelijke risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
Rechtbank: geen verkeersveiligheidsinstructies aan minderjarige bezorger levert zorgplichtschending op
Een 17-jarige bezorger van een restaurant raakte tijdens een bezorgrit op een elektrische fiets gewond toen hij via een groenstrook de weg overstak en werd aangereden door een bestelauto. De WAM-verzekeraar van de bestelauto erkende op grond van artikel 185 Wegenverkeerswet aansprakelijkheid voor 50% van de schade. Voor de andere helft sprak de minderjarige bezorger zijn werkgever aan, primair op grond van artikel 7:658 BW en subsidiair op grond van artikel 7:611 BW (ECLI:NL:RBMNE:2026:5595).
De zorgplicht op grond van artikel 7:658 lid 1 BW is ruim, maar bij verkeersdeelname is de omvang van die zorgplicht beperkter omdat de werkgever geen zeggenschap heeft over de openbare weg en het gedrag van andere weggebruikers. Wel blijft de werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid van het voertuig dat hij ter beschikking stelt en voor het geven van instructies die de verkeersveiligheid van de werknemer bevorderen. In deze zaak kon de werkgever niet aantonen dat de bezorger over verkeersveiligheid was geïnstrueerd. Daarnaast ontbrak een wettelijk verplichte RI&E. De rechtbank komt dan ook tot het oordeel dat de werkgever haar zorgplicht heeft geschonden, waarbij wordt meegewogen dat de zorgplicht zwaarder weegt omdat de bezorger minderjarig en een kwetsbare (en redelijk snelle) verkeersdeelnemer was.
Ook het beroep van de werkgever op bewuste roekeloosheid slaagde niet. Onvoorzichtig (via een groenstrook) oversteken is volgens de rechtbank niet hetzelfde als een gedraging waarvan de bezorger zich onmiddellijk voorafgaand aan die gedraging bewust van het roekeloze karakter had moeten zijn. Aangezien niet is vast komen te staan dat de bezorger zich daadwerkelijk bewust is geweest van het roekeloze karakter van zijn gedraging, is de werkgever aansprakelijk voor de gevolgen van het ongeval op grond van artikel 7:658 BW. Van eigen schuld binnen het regime van artikel 7:658 BW is nooit sprake. Hoewel de werkgever geen verzekering had die dekking bood voor de schade, en de rechtbank er dus ook voor had kunnen kiezen om de zaak op grond van artikel 7:611 BW te behandelen, heeft de rechtbank deze subsidiaire grondslag onbesproken gelaten.
Hof: onvoldoende bewijs van veiligheidsinstructies en een deugdelijk voertuig levert ook zonder arbeidsovereenkomst een zorgplichtschending op
Iets langer geleden raakte een pizzabezorger, die met de auto van de pizzeria een pizza bezorgde, van de weg en kwam tegen een boom tot stilstand. Zijn eigen schade als bestuurder was niet gedekt, omdat alleen voor de auto een aansprakelijkheidsverzekering was afgesloten. Ook hier rees de vraag of de pizzeria aansprakelijk is voor de schade van de bezorger. Dit keer ging het echter niet om een minderjarige bezorger en bovendien had de bezorger geen arbeidsovereenkomst met de pizzeria. Toch komt het hof ook hier tot de conclusie dat de bezorger zijn schade kan verhalen (ECLI:NL:GHARL:2023:6113).
Het hof beoordeelde de zaak aan de hand van artikel 7:658 lid 4 BW. Dit artikel breidt de zorgplicht uit artikel 7:658 lid 1 BW uit tot iedereen die voor een onderneming werkt en daarbij voor zijn veiligheid afhankelijk is van die onderneming, ook zonder arbeidsovereenkomst.
Het lukte de pizzeria niet om te bewijzen dat ze aan die zorgplicht had voldaan. Zo bleef het onduidelijk of de 15 jaar oude auto in goede staat verkeerde, en bovendien kon de pizzeria niet aantonen dat de bezorger was geïnstrueerd over het naleven van verkeersregels, snelheid en telefoongebruik achter het stuur. Het beroep van de pizzeria op bewuste roekeloosheid (geen gordel om en appen tijdens het rijden) was onvoldoende (onderbouwd). Omdat aantoonbare veiligheidsinstructies en toezicht op de veiligheid van het voertuig ontbraken, heeft het hof geoordeeld dat de pizzeria aansprakelijk is voor de schade van de bezorger.
Betekenis voor de praktijk
Wat leren deze twee uitspraken ons? Dat werkgevers die bezorgers inzetten – en mogelijk ook werkgevers van wie werknemers anderszins veelvuldig op de weg zijn – er verstandig aan doen hun zorgplicht aantoonbaar in te vullen. In dat kader is het van belang dat je als werkgever kan aantonen dat verkeersveiligheidsinstructies zijn gegeven, dat de risico's van het werk zijn vastgelegd in een schriftelijke RI&E en dat het ter beschikking gestelde voertuig deugdelijk wordt onderhouden. Ontbreekt dat bewijs en loopt de bezorger schade op in de uitoefening van zijn werkzaamheden, dan is de kans groot dat een zorgplichtschending wordt aangenomen en dat je als werkgever aansprakelijk bent voor die schade. Het verdient dan ook aanbeveling om veiligheidsinstructies schriftelijk vast te leggen, de RI&E actueel te houden en te verifiëren of de verzekeringsportefeuille het risico op schade van een bezorger op de weg daadwerkelijk dekt.
Meer weten over dit onderwerp? Neem dan contact op met een van onze specialisten van het team Aansprakelijkheid & Verzekering.
Specialist(en)
Petra klein Gunnewiek
Aansprakelijkheid & Verzekering en Zorg & Sociaal domein