Nieuwe spelregels van kracht voor financiële diensten op afstand
19-06-2026
Vanaf vandaag zijn de nieuwe regels van kracht voor financiële diensten op afstand. Eerder dit voorjaar is de implementatiewet bij Richtlijn (EU) 2023/2673 als hamerstuk aangenomen in de Tweede en Eerste Kamer. In opvolging van onze Legal Update van 16 februari 2026, zetten wij hieronder de belangrijkste wijzigingen op een rij.
Reikwijdte: vangnet voor financiële diensten op afstand
De nieuwe regels worden geïmplementeerd in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek (BW), de Wet op het financieel toezicht (Wft) en de Wet handhaving consumentenbescherming (Whc). Het gaat om een algemeen kader voor financiële diensten op afstand, dat als vangnet dient voor financiële diensten die niet al onder sectorspecifieke Europese regels vallen, zoals verzekeringen en consumptief of hypothecair krediet.
Dat betekent dat veel nieuwe regels niet of slechts beperkt doorwerken naar onderwerpen die al sectorspecifiek zijn gereguleerd. Toch geldt dat niet voor alles. De meest in het oog springende verplichting die breed relevant is, is de invoering van de digitale ontbindingsknop.
De digitale ontbindingsknop
Een consument die een overeenkomst sluit via een onlineomgeving, zoals een website of app, moet die overeenkomst via diezelfde omgeving kunnen ontbinden (of herroepen). De gedachte daarachter is eenvoudig: ontbinden moet net zo makkelijk zijn als afsluiten.
Financiële ondernemingen die overeenkomsten online sluiten, moeten daarom een ontbindingsfunctie aanbieden gedurende de toepasselijke ontbindingstermijn. Die functie moet gemakkelijk te vinden, duidelijk zichtbaar en altijd beschikbaar zijn binnen de toegepaste onlineomgeving.
De AFM zal hierop risicogebaseerd toezicht houden en reageren op signalen en meldingen uit de markt. Hierbij wordt niet alleen naar de aanwezigheid van een knop gekeken, maar ook naar de vindbaarheid, positionering en gebruiksvriendelijkheid daarvan.
De termijn voor ontbinding is in beginsel veertien dagen vanaf het sluiten van de overeenkomst. Ontvangt de consument de precontractuele informatie niet tijdig, dan wordt de ontbindingstermijn verlengd totdat de informatie alsnog is verstrekt, met een maximum van twaalf maanden. De ontbindingsknop moet ook gedurende deze verlengde termijn beschikbaar blijven.
Voor sommige producten geldt een ontbindingstermijn van dertig dagen na het sluiten van de overeenkomst of, als dat later is, vanaf de dag waarop de consument de voorgeschreven precontractuele informatie ontvangt. Dit geldt bijvoorbeeld voor levensverzekeringen met een looptijd van meer dan zes maanden en natura-uitvaartverzekeringen. Voor deze producten geldt dat de verlenging van de ontbindingstermijn niet is gemaximeerd. De ontbindingsknop zal ook gedurende deze verlengde termijn beschikbaar moeten blijven.
Precontractuele informatie: actualiseren en aanscherpen
De richtlijn moderniseert ook de regels over precontractuele informatie. Financiële ondernemingen moeten consumenten vóór het sluiten van de overeenkomst bepaalde informatie verstrekken. Daarbij kan worden gedacht aan het actualiseren van contactgegevens, zoals het vermelden van een e-mailadres.
Ook dit onderwerp zal de AFM risicogebaseerd meenemen in haar toezicht. Voor de praktijk betekent dit dat bestaande informatiepakketten, "klantreizen" en online formulieren opnieuw moeten worden bekeken op volledigheid, actualiteit en consistentie. Sectorspecifieke regels over precontractuele informatie gaan echter voor, zoals de regels uit titel 7.2A BW voor consumptief krediet.
Geen misleidende online interfaces of ‘dark patterns’
De richtlijn verbiedt financiële ondernemingen om hun website of app zo in te richten dat consumenten worden misleid, gemanipuleerd of anderszins worden beperkt in hun vermogen om een vrije en geïnformeerde beslissing te nemen. Het gaat hier om het tegengaan van zogenoemde dark patterns. Met dark patterns worden ontwerpkeuzes in een website of app bedoeld die consumenten sturen, onder druk zetten of misleiden om een keuze te maken die zij anders niet hadden gemaakt.
De concrete regels over online interfaces worden verder uitgewerkt in lagere regelgeving. Daarbij is nu al duidelijk dat ondernemingen kritisch moeten kijken naar hun UX-design, keuzearchitectuur, pop-ups, kleurgebruik, standaardinstellingen en opzeg- of ontbindingsmogelijkheden. Financiële ondernemingen dienen bedacht te zijn op handhaving wanneer zichtbaar sprake is van sturing van consumenten.
Recht op menselijke tussenkomst bij geautomatiseerd advies
Maakt een financiële onderneming gebruik van geautomatiseerd advies, dan krijgt de consument het recht op menselijke tussenkomst. Dat betekent dat een onderneming die dergelijk advies aanbiedt, ook moet beschikken over een klantenservice die vragen van consumenten daadwerkelijk kan beantwoorden. Dit vraagt meer dan alleen een contactmogelijkheid op papier. Medewerkers moeten ook voldoende zijn opgeleid (vakbekwaam) om inhoudelijk op vragen in te gaan.
De AFM zal vermoedelijk niet alleen kijken naar de formele aanwezigheid van een klantenservice, maar ook naar de vraag of die dienstverlening daadwerkelijk functioneert. Ondernemingen die werken met robo-advies of andere geautomatiseerde adviesvormen doen er dus goed aan hun serviceproces, bereikbaarheid en interne kennisniveau te toetsen aan de vernieuwde eisen.
Praktische to do’s voor de praktijk
Voor financiële ondernemingen is dit een goed moment om de implementatie niet alleen juridisch, maar ook operationeel te benaderen. In de praktijk liggen met name de volgende acties voor de hand:
controleer of voor online afgesloten producten of diensten een goed zichtbare en goed werkende digitale ontbindingsknop beschikbaar is;
toets of de ontbindingsroute even eenvoudig is als het online afsluitproces;
actualiseer precontractuele informatie, inclusief contactgegevens en digitale klantcommunicatie;
beoordeel websites en apps op mogelijke dark patterns of andere sturende ontwerpkeuzes;
inventariseer of sprake is van geautomatiseerd advies en richt waar nodig menselijke ondersteuning en training in.
Vragen?
Meer weten over de implicaties van deze regelgeving? Neem dan gerust contact op met een van onze specialisten van het Banking & Finance team.
