De eerste handhavingsuitspraak van de Afdeling onder de Omgevingswet: Vergunningplicht bij vervanging draagconstructie bevestigd

Op 8 juli 2026 heeft de Afdeling de eerste uitspraak gewezen waarin ook het primaire handhavingsbesluit onder de Omgevingswet is genomen. Het is interessant of de Afdeling in deze zaak nieuwe lijnen uitzet voor handhaving onder de Omgevingswet. Dat valt misschien wat tegen, maar de uitspraak is ook om een andere reden wel de moeite van het signaleren waard. 

Is voor het vervangen van onderdelen van een dakconstructie een omgevingsvergunning nodig?

In de uitspraak van 8 juli 2026, bevestigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: 'de Afdeling') dat voor het vervangen van onderdelen van een dakconstructie een omgevingsvergunning voor de technische bouwactiviteit is vereist (artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder a, Ow). Dat de nieuwe constructie nagenoeg identiek werd teruggebouwd, doet daar volgens de Afdeling niet aan af: "Iets wat fysiek aanwezig was, is verwijderd en vervangen door iets anders. Daarmee wijzigt de constructie." Van vergunningvrij bouwen op grond van artikel 2.27, eerste lid, onder b, onder 1°, Bbl was dus geen sprake, en het college was volgens de Afdeling bevoegd handhavend op te treden.

Ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel slaagt niet. Het college mocht de werkzaamheden stilleggen, omdat zonder vergunning niet kon worden beoordeeld wat de gevolgen waren voor de constructieve veiligheid van het pand. Dat appellante vertrouwde op het advies van een constructeur maakt dat niet anders.

Hoe verhoudt deze uitspraak zich tot eerdere handhavingsuitspraken onder de Omgevingswet?

Hoewel de uitspraak van 8 juli 2026 de eerste 'echte' handhavingsuitspraak is onder de Omgevingswet, heeft de Afdeling wel eerder uitspraken gewezen over het overgangsrecht bij handhavingsbesluiten én over welk recht moet worden toegepast wanneer er in een 'oude' handhavingszaak een nieuw besluit moet worden genomen. Lees meer over het overgangsrecht voor handhavingsbesluiten in onze eerdere Legal Update  'Handhavingsbesluiten onder de Omgevingswet. Hoe werkt het overgangsrecht?' van 23 augustus 2024.

Meer weten over dit onderwerp? Neem dan gerust contact op met één van onze specialisten.