Legal Update
'As is, where is': Wie draagt het risico van een ontbrekende vergunning?
Na aankoop van een appartement met een dakterras blijkt dat de vergunning voor het dakterras ontbreekt. Kan de koper de verkoper daarop aanspreken of niet? Die vraag lag voor aan de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam van 7 juli 2026 (ECLI:NL:RBAMS:2026:7123). De zogenaamde 'as is, where is'-clausule in de koopovereenkomst speelde daarbij een doorslaggevende rol.
Wat speelde er?
Een particuliere koper, bijgestaan door een aankoopmakelaar, kocht van een professionele belegger een appartement dat met dakterras was aangeboden. Na het sluiten van de koopovereenkomst bleek echter dat voor het dakterras geen omgevingsvergunning aanwezig was en ook de toestemming van de vereniging van eigenaars voor het gebruik ontbrak.
De koper sprak de verkoper hierop aan en vorderde in de onderhavige procedure onder meer dat in de notariële leveringsakte zou worden opgenomen dat verkoper zou moeten zorgdragen voor verkrijging van alle voor het dakterras vereiste vergunningen, toestemmingen en goedkeuringen. Daarnaast vorderde de koper dat in de notariële akte een ontbindingsbepaling zou worden opgenomen, voor het geval verkoper niet alle vereiste vergunningen, toestemmingen en goedkeuringen zou verkrijgen. De verkoper voerde verweer en wees op de koopovereenkomst: daarin had de koper de bouwkundige, juridische en feitelijke toestand van het appartement 'as is, where is' aanvaard.
Wat oordeelde de rechter?
De voorzieningenrechter wees de vorderingen van de koper af. Volgens de overeengekomen 'as is, where is'-clausule had de koper ook de bestaande privaatrechtelijke status van het dakterras en het ontbreken van een gemeentelijke vergunning aanvaard. Omdat de rechter niet kon vaststellen dat de verkoper wist van het ontbreken van een vergunning en dit had moeten melden, komt het risico van het ontbreken van de vergunning daarom in beginsel voor rekening van de koper. Dat de koper consument was en de verkoper een professionele belegger, veranderde de uitkomst niet: de koper werd bijgestaan door een makelaar, van wie de rechter ook op dit punt professionaliteit verwachtte.
Wat betekent dit voor de praktijk?
'As is, where is'-clausules komen in uiteenlopende vormen voor en worden door rechters verschillend uitgelegd. De precieze tekst, overige afspraken en omstandigheden zijn bepalend voor de risicoverdeling in een contract. Voor verkopers, zowel van woningen als bedrijfsmatig vastgoed, geldt daarom dat een 'as is, where is'-clausule heel precies moet worden geformuleerd om volledige werking te hebben.
Voor kopers van vastgoed illustreert deze zaak dat een 'as is, where is'-clausule vergaande gevolgen kan hebben: feitelijke en ook juridische gebreken komen met deze clausule in beginsel voor risico van de koper. Onderzoek daarom vóór aankoop onder meer de staat van het gekochte, of het beoogde gebruik mogelijk is en of alle noodzakelijke vergunningen aanwezig zijn. Vraag desnoods voor eventuele essentiële vergunningen een garantie aan de verkoper.
Meer weten over het opstellen van een koopovereenkomst op basis van het 'as is, where is'-principe, de risicoverdeling in gesloten een koopovereenkomst of een geschil over een vastgoedtransactie? Neem dan gerust contact op met één van onze specialisten.