Het Klimaatakkoord is er al, de Klimaatwet komt eraan

Op 27 juni 2018 heeft een aantal Kamerleden van verschillende politieke partijen een akkoord bereikt over het wetsvoorstel Klimaatwet. Dit wetsvoorstel is eigenlijk een aangepaste versie van het wetsvoorstel voor een Klimaatwet dat al in 2015 door Jesse Klaver en Diederik Samson was ingediend. Nu hebben behalve Groen Links en de PvdA ook SP, ChristenUnie, D66, VVD en CDA zich achter het voorstel geschaard. Het wetsvoorstel biedt een kader om een lange termijn een CO2- emissiereductie te realiseren, van 49% in 2013 ten opzichte van 1990, tot 95% in 2050 ten opzichte van 1990. Ook moet in 20150 de elektriciteitsproductie CO2 neutraal zijn. Het wetsvoorstel tracht dit doel te bereiken door middel van een klimaatplan, dat iedere vijf jaar moet worden vastgesteld en dat de hoofdlijnen van het klimaatbeleid moet bevatten. Het eerste klimaatplan moet al in 2019 worden vastgesteld.

Kort daarna, op 10 juli 2018 heeft Ed Nijpels een Voorstel voor hoofdlijnen van het nationale Klimaatakkoord gepresenteerd aan minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. Afgelopen vier maanden trok Nijpels het onderhandelingsproces rondom dit Klimaatakkoord. Aan de vijf sectortafels Industrie, Gebouwde omgeving, Mobiliteit, Landbouw en Landgebruik en Elektriciteit hebben meer dan honderd partijen plannen gemaakt om in 2030 tot 49% CO2-reductie te komen ten opzichte van 1990. Daarbij wordt een doorkijk gegeven naar 55% CO2-reductie in dat jaar, en wordt voorgesorteerd op het pad naar 2050, wanneer het CO2-reductiedoel op 95% ligt. Bij het opstellen van de hoofdlijnen was kostenefficiëntie van groot belang.

De sectortafel Industrie wil de uitstoot van het broeikasgas CO2 verminderen: 14,3 miljard kilogram minder in 2030. De ambitie is een bloeiende, circulaire en mondiaal toonaangevende industrie, waar de uitstoot van broeikasgassen in 2050 zelfs bijna nul is.

De sectortafel Elektriciteit heeft als doel om driekwart van de elektriciteit duurzaam op te wekken. Daartoe komt er onder andere zeven keer zoveel wind- en zonne-energie als nu. Ook stellen gemeenten samen met burgers regionale energiestrategieën op, waarvoor Nederland wordt opgedeeld in dertig regio's.

De sectortafel Gebouwde omgeving heeft als doel om twee miljoen woningen aardgasvrij te maken, en te zorgen dat overige woningen minder aardgas gebruiken. De belasting op aardgas wordt hoger, die op stroom lager. Er wordt gewerkt aan gebouwgebonden financiering, waardoor huiseigenaren hun woning makkelijker kunnen verduurzamen.

De sectortafel Mobiliteit zet in op het elektrificeren van personenvervoer en de modal shift: het maken van andere keuzes in de verschillende vervoersmogelijkheden die er zijn. Om de reiziger daartoe te bewegen zijn verschillende fiscale opties in kaart gebracht.

De sectortafel Landbouw en Landgebruik wil met slimmer voer, betere stallen voor koeien en een warme sanering van de varkensstapel broeikasgas vermijden. De tuinbouwkassen kunnen van het aardgas af door met aardwarmte te werken en CO2 van de industrie te gebruiken om planten te laten groeien. De uitstoot van broeikasgassen vermindert ook door meer bomen te laten groeien, het land anders te bewerken en een deel van de veenweides natter te maken dan nu. Landbouwmachines schakelen over op duurzame energie. Tot slot helpt een halvering van de voedselverspilling en een verschuiving naar minder vleesconsumptie ook CO2 te reduceren.

Naast de voorstellen van de vijf sectortafels bevat het voorstel voor hoofdlijnen voorstellen voor een aantal dwarsdoorsnijdende thema’s en overkoepelende aandachtspunten, zoals waterstof en biomassa, arbeidsmarkt, scholing en financiering. Alle voorstellen zijn te vinden op http://www.klimaatakkoord.nl.

Hoe de sectortafels de doelstellingen willen bereiken, blijkt uit het voorstel op hoofdlijnen. In juli en augustus 2018 rekenen het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) de voorstellen door op haalbaarheid en op inkomenseffecten en lastenverdeling. In september reageert het kabinet op de plannen, waarna de hoofdlijnen worden uitgewerkt tot concrete maatregelen. De planning is dat er eind dit jaar een definitief akkoord met handtekeningen ligt.

Bij brieven van 10 juli 2018 heeft minister Wiebes de Eerste en Tweede Kamer geïnformeerd over de hoofdlijnen van het klimaatakkoord.

De maatregelen uit het Klimaatakkoord moeten de input vormen voor het op grond van de Klimaatwet op te stellen klimaatplan.

Wilt u op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen op het gebied van energierecht en energietransitie? Meldt u zich dan aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief Energierecht en Energietransitie via [email protected].

Dit is een Legal Update van de praktijkgroepen Bestuursrecht en Omgevingsrecht.