Eigen schuld? Als een fietser - met een mobiele telefoon in de hand - wordt aangereden

Sinds 1 juli 2019 is het verboden om op de fiets te appen en te bellen. Ook het simpelweg vasthouden van een mobiele telefoon in de hand mag niet. Dit kan leiden tot een strafrechtelijke geldboete van € 95,00.
En wat betekent het vasthouden van een telefoon in civiele zaken als de fietser (of voetganger) betrokken raakt bij een verkeersongeval? In een uitspraak van de Rechtbank Amsterdam van 8 oktober 2020, waarin een fietser werd aangereden terwijl zij haar mobiele telefoon vasthield, is door de Rechtbank Amsterdam bepaald wanneer een fietser wel of niet eigen schuld heeft bij het ontstaan van een ongeval. Wat speelde er?

Een fietser werd in 2016 aangereden door een auto tijdens het oversteken van de weg. De automobilist had de fietser niet gezien en ten onrechte geen voorrang verleend. De WAM-verzekeraar van het voertuig werd door de fietser aangesproken voor vergoeding van de schade. De verzekeraar was echter van mening dat niet de volledige schade voor vergoeding in aanmerking kwam omdat sprake was van eigen schuld. Volgens de verzekeraar zou de fietser 25% van de schade zelf moeten dragen, omdat zij op het moment van het ongeval met haar mobiele telefoon bezig was. Volgens de verzekeraar zou de fietser vermoedelijk sneller hebben kunnen reageren als zij haar telefoon niet in haar hand had gehad. Volgens de verzekeraar was het ook destijds, toen fietsen met een telefoon in de hand nog niet verboden was, een feit van algemene bekendheid dat het fietsen met een telefoon in de hand niet handig en gevaarlijk is.

De Rechtbank Amsterdam ging niet mee met het betoog van de verzekeraar. Volgens de rechtbank was namelijk onvoldoende toegelicht hoe het in de hand houden, dan wel het 'bezig zijn' met de telefoon, door de fietser had bijgedragen aan het ontstaan van het ongeval en daarmee de schade. Ook wanneer het in de hand houden van de telefoon wordt beschouwd als een (verkeers)fout van de fietser vanwege de algemene bekendheid met het gevaar daarvan, moet voor toekenning van eigen schuld wel kunnen worden vastgesteld dat die fout heeft bijgedragen tot de schade, aldus de rechtbank. Met name nu de automobilist tegen de fietser was aangereden en niet andersom, wees niets op een situatie waarin de fietser tijdig had kunnen remmen, maar dit had nagelaten. De verzekeraar was zodoende gehouden om de volledige schade van de fietser te vergoeden.

Ten tijde van het verkeersongeval in de casus bij de Rechtbank Amsterdam was het fietsen met een telefoon in de hand nog niet verboden. Inmiddels is dit wel het geval. Voor het civiele recht zal dit verbod echter niet zorgen voor een andere toets. Ook voor verkeersongevallen ná 1 juli 2019 geldt dat voor een (geslaagd) beroep op eigen schuld het gebruiken of het vasthouden van een telefoon moet hebben bijgedragen aan het ontstaan van het ongeval en daarmee de schade.

Dit is een Legal Update van het team Aansprakelijkheid & Verzekering.

Download als pdf