Coördinatiebesluit moet door álle bevoegde bestuursorganen worden genomen
09-11-2026
In een tussenuitspraak van 28 oktober 2026 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verduidelijkt dat de vrijwillige toepassing van de coördinatieregeling van de Awb (afdeling 3.5), een voorafgaand coördinatiebesluit vereist van álle bevoegde bestuursorganen. In het geval daar geen sprake van is, is de Afdeling niet bevoegd te oordelen over de gecoördineerde beroepen tegen een omgevingsvergunning. In dat geval is de rechtbank de bevoegde rechter.
In deze Legal Update beschrijven wij eerst de coördinatieregeling. Vervolgens bespreken we de tussenuitspraak van de Afdeling en de les voor de praktijk die hieruit volgt.
Wat houdt de coördinatieregeling in?
De coördinatieregeling maakt het mogelijk om samenhangende besluiten, zoals een omgevingsplan en een omgevingsvergunning, gecoördineerd voor te bereiden en bekend te maken. Het regelt één uniforme procedure voor de voorbereiding, totstandkoming en rechtsbescherming (bezwaar en beroep) van besluiten.
Uitspraak Afdeling
De uitspraak laat duidelijk de verschillen zien tussen de oude coördinatieregeling van de inmiddels vervallen Wet op de ruimtelijke ordening (Wro) en de nieuwe coördinatieregeling op grond van de Algemene wet bestuursrecht.
Oude coördinatieregeling
In dit geval was voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet een aanvraag ingediend voor een omgevingsvergunning bouwen en milieu op grond van de Wabo en een natuurvergunning op grond van de Wnb. De realisatie van de activiteiten vereiste ook een wijziging van het bestemmingsplan.
De gemeenteraad van Oude IJsselstreek, de provincie Gelderland en appellant hebben hierover overleg gevoerd. Naar aanleiding hiervan heeft de gemeenteraad van Oude IJsselstreek een coördinatiebesluit genomen op grond van artikel 3.30 Wro, om de vaststelling van het bestemmingsplan en de benodigde vergunningen gecoördineerd te behandelen.
Voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet was het niet nodig voor coördinatiebesluiten dat een ander bestuursorgaan van een mee te coördineren besluit, óók het coördinatiebesluit nam.
Naar aanleiding van een voorgenomen Bibob-weigering is het proces van vergunningverlening en de bestemmingsplanwijziging uiteindelijk niet doorgezet.
Nieuwe coördinatieregeling
De spelregels rondom het coördinatiebesluit zijn veranderd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. De Wro-coördinatieregeling is vervallen. Daarvoor in de plaats is een algemene coördinatieregeling opgenomen in afdeling 3.5 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Uit artikel 3:20 van de Awb volgt dat de coördinatieregeling alleen van toepassing is als een wettelijk voorschrift dat bepaalt of als er door álle bevoegde bestuursorganen een coördinatiebesluit wordt genomen. Gebeurt dat laatste niet, dan heeft dat gevolgen voor de bevoegdheid van de Afdeling bestuursrechtspraak om in eerste en enige aanleg te oordelen over de beroepen tegen de besluiten.
In 2024 wordt alsnog besloten tot het verlenen van de benodigde vergunning voor het project en tot wijziging van het omgevingsplan. Probleem was echter dat alleen de gemeenteraad van Oude IJsselstreek een coördinatiebesluit had genomen om de wijziging van het omgevingsplan te kunnen coördineren met een omgevingsvergunning. Het college van gedeputeerde staten van Gelderland nam zo’n coördinatiebesluit voorafgaand aan de coördinatie van de besluiten niet. Omdat het coördinatiebesluit niet ook is genomen door het college van gedeputeerde staten, maar alleen door de gemeenteraad, is de coördinatieregeling in de Awb in dit geval niet van toepassing.
Lessen voor de praktijk
Als bestuursorganen kiezen voor vrijwillige gecoördineerde voorbereiding van besluiten, dan moeten alle betrokken bestuursorganen tijdig en vooraf een coördinatiebesluit nemen. Ontbreekt een gezamenlijk coördinatiebesluit? Dan is afdeling 3.5 Awb (nieuw) niet van toepassing. In dat geval is niet de Afdeling bevoegd, maar de betreffende rechtbank. Daarmee gaat de beoogde tijdswinst met het coördineren van de voorgenomen besloten in de praktijk verloren. Het is daarom van belang hier als bevoegde gezagen, maar ook als initiatiefnemer voor wie een snelle doorlooptijd noodzakelijk is, scherp op te zijn.
