Wanneer moet de OR worden ingeschakeld bij een voorgenomen reorganisatie?
02-12-2022
Als gevolg van de recente economische ontwikkelingen komen steeds meer ondernemingen in zwaar weer terecht. Ook het aantal uitgesproken faillissementen neemt sinds kort weer toe. Belangrijk is daarom dat u op tijd de problemen binnen uw onderneming signaleert en daarop de juiste acties onderneemt. In deze derde blog van de 8-delige blogreeks 'Herstructureren in crisistijd', gaat Anne Haverkort in op de vraag wanneer een organisatie de ondernemingsraad (OR) moet inschakelen bij een voorgenomen reorganisatie.
De OR heeft een adviesrecht bij een belangrijk voorgenomen besluit tot reorganisatie. Van een 'belangrijk' besluit is al gauw sprake indien de reorganisatie leidt tot gedwongen ontslagen. In de praktijk komt vaak de vraag aan de orde wat het juiste moment is om de OR in het proces te betrekken. Een ondernemer zal veelal de OR niet te vroeg willen informeren om de periode van onrust binnen de onderneming zoveel mogelijk te beperken. Een te late inschakeling van de OR kan ertoe leiden dat het besluit in een eventuele procedure kennelijk onredelijk wordt bevonden en zelfs moet worden teruggedraaid.
Wat zegt de Wet op de Ondernemingsraden (WOR)?
De OR moet op grond van artikel 25 WOR om advies worden gevraagd wanneer sprake is van een voorgenomen besluit. In de praktijk is het vaak niet eenvoudig om vast te stellen waar de fase van het voorgenomen besluit begint. Een voorgenomen besluit brengt met zich dat het besluit voldoende vastomlijnd en concreet moet zijn. Daarvan is sprake als de gevolgen van de reorganisatie, bijvoorbeeld de beoogde krimp in fte en het aantal ontslagen, en het tijdspad min of meer helder in kaart zijn gebracht. In de adviesaanvraag aan de OR met het voorgenomen besluit moeten de beweegredenen en motieven, de te verwachten personele gevolgen en de naar aanleiding daarvan voorgenomen maatregelen (bijvoorbeeld een sociaal plan) worden opgenomen. Daarmee wordt de OR in staat gesteld een afgewogen advies te geven over het voorgenomen besluit tot reorganisatie.
Op het moment dat het voorgenomen besluit tot reorganisatie voldoende reëel is, is het van belang dat de OR op een zodanig tijdstip om advies wordt gevraagd, dat het advies van wezenlijke invloed kan zijn op het te nemen definitieve besluit. Dat betekent kortweg dat de OR niet pas om advies kan worden gevraagd als het besluit in feite al genomen is. Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn bij ondertekening van een intentieverklaring tussen twee ondernemingen om te gaan samenwerken of wanneer de besluitvorming nog slechts afhangt van de medewerking van derden of goedkeuring van commissarissen. Er moet dus worden gewaarborgd dat de OR in het adviestraject nog daadwerkelijk wezenlijke invloed kan uitoefenen op het voorgenomen besluit.
Overlegverplichting met de OR
Een reorganisatie vergt de nodige voorbereiding en is geen ad-hoc beslissing. Als ondernemer bent u op grond van de WOR verplicht om tweemaal per jaar de algemene gang van zaken te bespreken met de OR en daarbij mededeling te doen welke advies- en instemmingsplichtige besluiten er in voorbereiding zijn. Dit betekent dat een op handen zijnde reorganisatie al voor de feitelijke adviesaanvraag moet worden aangekondigd.
Kortom
Wees als ondernemer bij een reorganisatie als gevolg van het herstructureren van uw organisatie alert op de verplichtingen in het kader van de medezeggenschap. Een te late inschakeling van de OR kan tot vertraging leiden en in het uiterste geval zelfs tot het moeten terugdraaien van het besluit. Het is raadzaam om vooraf goede afspraken te maken over de te volgen procedure, waaronder het tijdspad en de vraag in hoeverre geheimhouding is gewenst.
Heeft u vragen en/of wilt u meer informatie over het juiste moment waarop u de OR in processen binnen uw onderneming moet betrekken? Neem dan gerust contact op met één van onze specialisten. Wij zijn u graag van dienst.
