Bescherming erfgenamen tegen onverwachte schulden erflater

16-11-2022

Als erfgenaam heeft u drie opties: u kunt de nalatenschap verwerpen, beneficiair aanvaarden of zuiver aanvaarden. Als u een erfenis verwerpt/weigert, bent u niet betrokken bij de afwikkeling ervan. Als u beneficiair aanvaardt, ontvangt u pas bezittingen als zeker is dat alle schulden van de erfenis zijn betaald. Als u een erfenis zuiver aanvaardt, heeft u recht op alle bezittingen maar bent u ook aansprakelijk voor alle schulden van de erflater.

Wat gebeurt er als een erfgenaam na zuivere aanvaarding wordt geconfronteerd met een onverwachte schuld van erflater? In beginsel moet hij de schuld dan uit zijn privévermogen voldoen als het nalatenschapssaldo niet toereikend is. Hierdoor kan hij in financiële moeilijkheden verzeild raken. Dit scenario vormde de aanleiding voor invoering van de Wet bescherming erfgenamen tegen schulden.  

Op grond van artikel 4:194a BW kan de kantonrechter een erfgenaam die na zuivere aanvaarding bekend wordt met een schuld van de nalatenschap, die hij niet kende en ook niet behoorde te kennen:

  1. machtigen om alsnog beneficiair te aanvaarden; of
  2. als er al vereffend of verdeeld is – ontheffen van de verplichting de schuld uit het eigen vermogen te voldoen, tenzij de erfgenaam zich zodanig heeft gedragen dat de schuldeiser erop mocht vertrouwen dat de erfgenaam de schuld uit zijn overige vermogen voldoet.

Verzoeken hiertoe moeten worden ingediend binnen drie maanden nadat de erfgenaam met de schuld bekend is geworden.

De wet is op 1 september 2016 in werking getreden. Inmiddels is er in de rechtspraak al een aantal malen een beroep op artikel 4:194a BW gedaan, zo ook recentelijk bij de Rechtbank Midden-Nederland. De casus was als volgt.

Erflater is in 2021 overleden. Hij heeft twee erfgenamen. Zij hebben de nalatenschap beiden zuiver aanvaard, omdat erflater hen had verteld dat er geen schulden waren. Erflater wist dat hij zou komen te overlijden en hij had zijn financiële administratie netjes geordend. Zo heeft hij zijn lopende abonnementen opgezegd, de kosten van zijn uitvaart vooruitbetaald en een handboek voor de afwikkeling van de nalatenschap opgesteld. Vijf maanden na het overlijden van erflater meldde zich een schuldeiser bij de erfgenamen. De nalatenschap is inmiddels al afgewikkeld. De (gestelde) vordering is hoger dan het saldo van de nalatenschap. De erfgenamen doen een beroep op artikel 4:194a lid 2 BW, in de hoop de schuld niet uit hen eigen vermogen te moeten voldoen. De kantonrechter wijst het verzoek toe. De erfgenamen had niet kunnen weten dat erflater nog een schuld had. Bovendien ontkennen zij het bestaan ervan.

Heeft u vragen over de confrontatie met een onverwachte schuld na zuivere aanvaarding? Neem dan gerust contact op met één van onze erfrechtspecialisten.

Dit is een Legal Update van Els Palazzi-van Bruggen.

Download als pdf

Specialist(en)