De gevolgen van de nieuwe Woningwet voor statuten

Datum: 3 april 2015

Op 17 maart 2015 is de Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting en de novelle (hierna: "Herzieningswet") door de Eerste kamer aangenomen. U kon hierover reeds lezen in
een Legal Update van 20 maart. Met deze wet wordt onder andere de Woningwet gewijzigd.
De wijzigingen in de Woningwet zullen ingrijpende gevolgen hebben voor het toepasselijke recht op woningcorporaties.

De Herzieningswet zal ook invloed hebben op de statuten van woningcorporaties en de met hen verbonden ondernemingen. De woningcorporaties dienen in beginsel voor 1 januari 2017 hun statuten, reglementen, rechtsvorm, organisatie en werkzaamheden in overeenstemmening te brengen met de nieuwe Woningwet. Voor hun dochtermaatschappijen wordt de woningcorporaties de tijd gegund tot 1 januari 2018.

Bij sommige bepalingen schrijft de Herzieningswet voor dat deze verplicht in de statuten dienen te worden opgenomen. Bij andere bepalingen wordt deze verplichting niet gesteld, maar kan uiteraard wel voor een statutaire verankering worden gekozen. Dit komt de kenbaarheid ten goede.

Hierna wordt kort ingegaan op een aantal aspecten van de Herzieningswet op de governance en statuten van woningcorporaties.

De statuten dienen te vermelden dat de woningcorporatie uitsluitend of mede werkzaam is op het gebied van de volkshuisvesting. De benoeming van bestuurders dient voor de eerste maal te geschieden bij de akte van oprichting en de opvolgende bestuurders dienen te worden benoemd door de raad van toezicht. Voor de benoeming dient echter eerst naar het oordeel van de minister voor Wonen en Rijksdienst te worden gevraagd omtrent de geschiktheid en de betrouwbaarheid van de beoogde bestuurder. Een benoeming zonder positieve zienswijze van de minister is strijdig met het belang van de volkshuisvesting. Een bestuurder die een natuurlijke persoon is, wordt benoemd voor een periode van ten hoogste vier jaar en kan steeds voor een periode van ten hoogste vier jaar worden herbenoemd. Daarnaast wordt in de Herzieningswet een lijst gegeven van onverenigbaarheden met het zijn van bestuurder. Ook dienen bestuurders een verklaring te overleggen die kort gezegd inhoudt dat de bestuurder een goed bestuursverleden heeft. Iedere bestuurder kan te allen tijde worden geschorst en ontslagen door de raad van toezicht. Tot slot dienen de statuten voorschriften te bevatten omtrent de wijze waarop, in geval van ontstentenis of belet van de bestuurders, voorlopig in het bestuur wordt voorzien.

In de Herzieningswet worden ook de taken en bevoegdheden van de raad van toezicht vastgesteld. Naast de bevoegdheid tot benoeming, schorsing en ontslag van bestuurders zoals hierboven genoemd, is voor het nemen van een aantal belangrijke besluiten de goedkeuring van de raad van toezicht vereist. De vaststelling van de jaarrekening geschiedt in geval de woningcorporatie een stichting is door de raad van toezicht en in geval van een vereniging door de algemene vergadering, tenzij de statuten hiertoe de raad van toezicht aanwijzen. De raad van toezicht is bevoegd zijn eigen leden te benoemen. Het bestuur is weliswaar bevoegd de statuten te wijzigen, maar deze bevoegdheid kan bij een stichting statutair ook aan een ander orgaan worden toegekend, zoals de raad van toezicht. In geval van een vereniging is de algemene ledenvergadering op voorstel van het bestuur bevoegd om te besluiten tot statutenwijziging.
Een wijziging van de statuten van een woningcorporatie wat betreft haar werkzaamheden op het gebied van de volkshuisvesting dient overigens ook te worden goedgekeurd door de minister voor Wonen en Rijksdienst.

De gewijzigde Woningwet geeft ook voorschiften voor statuten van een onderneming waaraan een woningcorporatie zich verbindt. Bij een verbonden B.V. of N.V. dient bijvoorbeeld een bepaling in de statuten te worden opgenomen die er toe leidt dat voorafgaande goedkeuring van de algemene vergadering is vereist voor nader omschreven bestuursbesluiten.

Kortom, de Herzieningswet brengt met zich mee dat woningcorporaties de komende tijd hun statuten kritisch tegen het licht dienen te houden en deze waar nodig dienen aan te passen.

Dit is een Legal Update van Mariël Vrielink en Mustafa Andas. Klik hier voor pdf.

Voor meer informatie:

Mariël Vrielink                                    Mustafa Andas
+31 30 259 57 33                              +31 30 259 57 20
marielvrielink@vbk.nl                        mustafaandas@vbk.nl