Ambulance niet veilig: werkgever aansprakelijk

Datum: 24 september 2015

Recent heeft de rechtbank Gelderland zich in een beschikking in een deelgeschilprocedure uitgelaten over de zorgplicht van VGGM (Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden) als werkgever jegens een ambulanceverpleegkundige. Wat was er gebeurd?

Tijdens een rit, bij het toedienen van medicatie aan een patiënt, heeft de verpleegkundige zich verwond toen zij een glazen, gebroken ampul wilde weggooien. Het gebroken ampul moest worden weggegooid in een daarvoor bestemde naaldencontainer, maar deze container was niet bereikbaar vanuit de stoel van de verpleegkundige. Zij is daarom opgestaan om naar die container te stappen. Terwijl zij, staande in de ambulance, probeerde de naaldencontainer te openen heeft zij - door een beweging van de rijdende ambulance - in een reflex met haar rechterhand in de gebroken ampul gedrukt waardoor er glas in haar duim terecht is gekomen.
Zij is aan haar hand geopereerd. 

Wanneer een werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt, is de werkgever daarvoor op grond van artikel 7:658 lid 2 BW in beginsel aansprakelijk. Dit is slechts anders indien de werkgever kan aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan of indien er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. In de jurisprudentie is bepaald dat artikel 7:658 BW niet beoogt een absolute waarborg te scheppen voor bescherming tegen gevaar. De werkgever dient die maatregelen te nemen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt. Wat van de werkgever mag worden verwacht, hangt af van de omstandigheden van het geval. 

Voor de invulling van de zorgplicht van VGGM heeft de rechtbank ook gekeken naar alle (feitelijke) omstandigheden van het geval en komt dan tot de conclusie dat de door VGGM (zelf) ontworpen inrichting van de ambulance niet veilig was. De afvalcontainer had moeten worden geplaatst binnen "armlengte" zittend vanuit de stoel, aangezien ambulancemedewerkers onder omstandigheden, terwijl de ambulance rijdt, medicijnen aan een patiënt moeten toedienen en daarbij worden glazen ampullen gebruikt. Voorts acht de rechtbank van belang dat werknemers (na ingebruikname) hebben geklaagd bij VGGM over de onbereikbaarheid van de container en ook is relevant dat in vorige type ambulance (voor 2005) en het huidige type ambulance wel mogelijk was/is om, zittend in de stoel, gebruikte ampullen in een container te doen. Het verweer van VGGM dat de ambulance voldeed aan de NEN-norm wordt door de rechtbank niet gevolgd, omdat in deze norm niets is opgenomen over de plaats van de afvalcontainer. Ook de stelling dat het praktisch niet mogelijk was om een afvalcontainer aan de stoel te bevestigen helpt VGGM niet, volgens de rechtbank was het ontwerp eenvoudig niet in orde. Ten slotte is nog aangevoerd dat de medewerkers waren geïnstrueerd om tijdens een rit zoveel mogelijk in de stoel te blijven zitten. Deze instructie was echter maar eenmaal gegeven en bood geen oplossing voor het probleem, aldus de rechtbank. VGGM is gehouden tot vergoeding van de schade van de werkneemster. 

Voor de invulling van de zorgplicht wordt (naast de feiten en omstandigheden) ook gekeken naar de relevante wet- en regelgeving. Denk aan de meer algemene regels verwoord in de Arbowet en het Arbobesluit, maar meer specifiek (voor de ambulance voorziening) is er dus NEN-normering: 1789:2007 + A2:2014 over medische voertuigen en hun uitrusting. Met de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet ambulancezorg zijn er voorts een aantal bij besluit benoemde regionale ambulancevoorzieningen (RAV) verantwoordelijk voor het in stand houden van de meldkamer en het verlenen van ambulancezorg. De ministeriële regeling van 1 november 2012 waarbij de eisen zijn vastgesteld waaraan deze RAV dient te voldoen, gaat ook in op de veiligheid van de ambulancemedewerkers in de uitoefening van hun werkzaamheden. Zij het dat dit vooral ziet op de veiligheid in openbare ruimtes. De veiligheid van het personeel dient structureel door de betreffende RAV te worden geïnventariseerd. De toelichting bij deze regeling verklaart dat dit met name betrekking heeft op agressie jegens medewerkers, waarvan de afgelopen jaren steeds meer sprake is. Ten slotte wordt ook in de Arbocatalogus Ambulancezorg, vastgesteld in maart 2015, een hoofdstuk gewijd aan veiligheid van het personeel op locatie. 

Dit is een Legal Update van Petra klein Gunnewiek en Lisan Homan. Klik hier voor pdf. 

Voor meer informatie: 

Petra klein Gunnewiek                         Lisan Homan
+31 30 259 57 26                                 +31 30 259 57 26 petrakleingunnewiek@vbk.nl               lisanhoman@vbk.nl